American Myth & Memory in H’ART Museum

Dat klinkt op het eerste gezicht misschien licht of speels, maar zijn foto’s gaan juist over thema’s als oorlog, heldendom, identiteit, stereotypes en collectief geheugen. Voor starters is vooral interessant hoe sterk beeldkeuzes de betekenis van een foto sturen.

Een krachtig beeld begint namelijk niet per se met een groot decor of professionele modellen. In het werk van Levinthal zie je hoe licht, kadrering, schaal en sfeer kleine objecten kunnen veranderen in scènes die groter aanvoelen dan ze in werkelijkheid zijn.

Speelgoed wordt meer dan speelgoed

In het werk van David Levinthal verliest speelgoed zijn onschuld. Cowboys, soldaten, honkbalspelers en Barbiepoppen worden bij hem geen vrolijke speelobjecten, maar hoofdrolspelers in zorgvuldig opgebouwde scènes.

Door zijn manier van fotograferen krijgen kleine figuren ineens een serieuze en soms vervreemdende lading. Het wordt daardoor duidelijk hoe een simpel object door belichting, perspectief en compositie een andere betekenis kan krijgen.

Levinthal gebruikt onder meer licht, scherpte en kadrering om zijn miniaturen groter en belangrijker te laten lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Kadrering betekent dat je bewust kiest wat je wel en niet in beeld laat zien. Daarmee stuur je de aandacht van de kijker en bepaal je welke sfeer een foto oproept.

American Myth & Memory laat zien hoe beelden verhalen vormen

Hier draait fotografie niet om registratie, maar om constructie. Levinthal bouwt zijn werkelijkheid zelf. Hij maakt kleine scènes in zijn studio en fotografeert die alsof het historische, filmische of reclameachtige momenten zijn.

Daardoor lijken zijn beelden soms vertrouwd, terwijl je tegelijk voelt dat er iets niet helemaal klopt. Je herkent misschien een cowboy, een oorlogsscène of een ideaalbeeld uit film en reclame. Maar doordat het speelgoedfiguren zijn, ga je nadenken over hoe zulke beelden ontstaan.

Waarom zien we de cowboy vaak als held? Waarom blijven bepaalde beelden van oorlog, sport of schoonheid zo lang hangen? En hoe beïnvloedt een foto de manier waarop we naar zo’n verhaal kijken?

Zes series over Amerika en beeldvorming

In H’ART Museum zijn zes van Levinthals bekendste series te zien: History, Modern Romance, American Beauties, Baseball, Barbie en Wild West. Samen tonen deze series hoe hij zich gedurende vier decennia heeft ontwikkeld.

Toch keert Levinthal steeds terug naar vergelijkbare vragen. Hoe herinneren we het verleden? Welke beelden worden iconisch? En wie bepaalt eigenlijk hoe geschiedenis eruitziet?

Voor starters is dit een mooie aanleiding om niet alleen naar het onderwerp van een foto te kijken, maar ook naar de keuzes van de fotograaf. Let bijvoorbeeld op hoe Levinthal een kleine speelgoedfiguur behandelt alsof het een echte persoon is. Door perspectief, belichting en uitsnede kan een pop of miniatuur ineens krachtig, kwetsbaar of dreigend overkomen.

David Levinthal, Zonder titel van de serie Baseball, 2004, Polaroid Polacolor ER Land Film, 60,96 x 50,8 cm, Smithsonian American Art Museum, schenking van anonieme donor © 2004 David
Levinthal, c/o Pictoright Amsterdam 2025

Tussen herinnering en verzonnen werkelijkheid

Levinthal verwijst in zijn werk naar grote gebeurtenissen uit de Amerikaanse geschiedenis, zoals de Amerikaanse Burgeroorlog, de Vietnamoorlog en de gewelddadige trek naar het Westen. Ook bekende culturele beelden spelen een rol, zoals de cowboy, de sportheld en het geïdealiseerde vrouwenbeeld.

Die beelden zijn voor veel mensen herkenbaar, ook als ze de precieze geschiedenis erachter niet kennen. Juist daardoor roepen zijn foto’s vragen op over de betrouwbaarheid van herinneringen.

Een foto voelt vaak als bewijs, maar bij Levinthal zie je duidelijk dat het beeld geconstrueerd is. Geconstrueerd betekent dat de scène bewust is opgebouwd. Dat maakt zijn werk leerzaam: wat je kiest, weglaat, belicht of juist in schaduw zet, verandert hoe de kijker het beeld begrijpt.

Wat kun je als starter uit de tentoonstelling halen?

Deze tentoonstelling is niet alleen interessant als je van kunstfotografie houdt. Ze nodigt ook uit om bewuster naar beeldkeuzes te kijken. Bij Levinthal begint een sterke foto vaak met een idee. Het onderwerp hoeft niet spectaculair te zijn, zolang licht, compositie en sfeer doelgericht worden ingezet.

Let tijdens je bezoek bijvoorbeeld op hoe kleine objecten groot kunnen lijken door een laag camerastandpunt. Kijk ook naar de rol van onscherpte, schaduw en uitsnede. Soms wordt een scène juist sterker doordat je niet alles ziet.

Dat zijn keuzes die je als beginnende fotograaf ook in je eigen beelden kunt onderzoeken. Niet omdat je Levinthal letterlijk hoeft na te doen, maar omdat zijn werk goed zichtbaar maakt hoe beeldtaal werkt.

Over David Levinthal

David Levinthal werd in 1949 geboren en houdt zich al decennialang bezig met de relatie tussen beeld, herinnering en representatie. Representatie betekent hier: de manier waarop mensen, gebeurtenissen of ideeën worden afgebeeld.

Zijn werk draait niet om het simpelweg documenteren van de werkelijkheid. Hij onderzoekt beelden die al in het collectieve geheugen zitten. Denk aan bekende voorstellingen van oorlog, heldendom, sport, reclame en populaire cultuur.

In zijn studio in New York bouwt Levinthal miniatuurwerelden met speelgoedfiguren, objecten en decorstukken. Daarna fotografeert hij die scènes alsof het momenten uit een film, geschiedenisboek of reclamecampagne zijn.

Door te spelen met schaal, belichting en scherpte krijgen zijn foto’s een theatrale sfeer. Soms zijn ze mooi, soms ongemakkelijk, en vaak allebei tegelijk.

Europese primeur in Amsterdam

American Myth & Memory: David Levinthal Photographs wordt mede georganiseerd door het Smithsonian American Art Museum. De tentoonstelling is de Europese primeur van Levinthals werk en vormt het begin van een meerjarige samenwerking tussen H’ART Museum en het Amerikaanse museum.

Voor bezoekers in Nederland is dit een bijzondere kans om kennis te maken met een fotograaf die met miniatuurscènes complexe thema’s zichtbaar maakt. Zijn foto’s tonen hoe een geconstrueerde scène vragen kan stellen over geschiedenis, beeldvorming en herinnering.

Praktische informatie

• Tentoonstelling: American Myth & Memory: David Levinthal Photographs
• Kunstenaar: David Levinthal
• Locatie: H’ART Museum, Amsterdam
• Te zien tot en met: zondag 6 september 2026
• Organisatie: H’ART Museum en Smithsonian American Art Museum
• Meer informatie: via H’ART Museum

 

Foto boven artikel: David Levinthal, Iwo Jima van de serie History, 2013, archival pigment print, 43,18 x 55,88 cm, Smithsonian American Art Museum, schenking van Donald Standford Rosenfeld, Jr. © 2013 David Levinthal, c/o Pictoright Amsterdam 2025.