Zomerfoto’s maken zonder harde schaduwen

Zoek de schaduw op

Felle zon, vooral wanneer die van bovenaf komt, zorgt al snel voor donkere ogen, een glimmende huid en harde lijnen in het gezicht. Dat is meestal niet wat je wilt, zeker niet bij portretten.

Wanneer je de schaduw opzoekt, krijg je vaak een veel mooier en rustiger beeld. Denk aan een plek onder een boom, naast een gebouw of onder een parasol.

Let er wel goed op dat de schaduw niet vlekkerig wordt, bijvoorbeeld door bladeren van een boom. Laat je onderwerp het liefst aan de rand van de schaduw staan. Hierdoor valt er nog wel genoeg licht op het gezicht, maar houd je de voordelen van zacht licht.

Zomerfoto’s maken op het juiste moment

Oké, ja, met de juiste keuzes kun je de hele dag door fotograferen. Toch blijven er momenten waarop het simpelweg lastiger is. Midden op de dag, grofweg tussen 13.00 en 15.00 uur, is het licht vaak het felst en het minst vergevingsgezind.

Vooral het uur net na zonsopkomst en het uur net voor zonsondergang zijn erg prettig om in te werken. Het licht is dan een stuk zachter en warmer. Het hoeft trouwens niet precies dat ene uur te zijn. Het gaat er vooral om dat het licht lager staat en minder hard wordt.

Dit gouden uur, zoals we dat noemen, is vooral mooi voor portretten en landschapsbeelden. Ik wil je vooral aanraden om met elk soort licht te fotograferen, omdat je daar veel van leert. Maar maak je belangrijke foto’s, dan is het slim om ze zo goed mogelijk te plannen. Het kan dan heel goed zijn dat je juist dit mooie, zachte licht wilt gebruiken.

Zet de zon achter je onderwerp

Wanneer je met fel licht werkt, probeer dan zoveel mogelijk te letten op waar het licht vandaan komt. Zet de zon liever niet recht op het gezicht van je onderwerp. Dit veroorzaakt vaak harde schaduwen en je model zal de ogen snel dichtknijpen om niet direct in de zon te kijken.

Plaats de zon bijvoorbeeld achter, of het liefst schuin achter, je onderwerp. Dit zorgt ervoor dat de ogen niet worden dichtgeknepen en dat de schaduwen wat beheersbaarder blijven.

Zorg er wel voor dat het gezicht niet te donker wordt of verandert in een silhouet. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld belichtingscompensatie op je camera. Je kunt ook zoeken naar een lichte muur, zand of water dat het licht terugkaatst op het gezicht van je onderwerp. Zo heb je eigenlijk een geïmproviseerd reflectiescherm.

Gebruik reflectie in je voordeel

Om even voort te borduren op reflectie: dit kan er namelijk voor zorgen dat fel zonlicht een stuk zachter wordt wanneer je het laat terugkaatsen. Dat kan met een reflectiescherm, maar er zijn ook genoeg simpele improvisatiemogelijkheden.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een witte muur
• licht zand
• water
• een lichte vloer
• een wit T-shirt

Plaats je model waar je diegene wilt hebben en zorg er dan voor dat je via een van de zijkanten het gezicht iets oplicht met je reflectie. Zo voorkom je dat de schaduwen te hard of te donker worden.

Let er wel op dat een felgekleurde reflector, zoals een gekleurde muur of parasol, ook kleurzweem kan veroorzaken. Dat kan soms leuk werken, maar meestal wil je bij portretten dat huidtinten natuurlijk blijven.

Pas op met witte luchten en felle achtergronden

Eén ding waar je echt voor moet oppassen, is dat een lichte achtergrond of de lucht heel snel te fel wordt. Daardoor verliezen ze alle details en krijg je witte, uitgebleekte plekken in je foto.

Je loopt hier het meeste risico op wanneer je onderwerp in de schaduw staat en de achtergrond in de zon. Het verschil tussen licht en donker is dan gewoon erg groot.

Probeer daarom het verschil tussen de lichte en donkere delen van je foto kleiner te maken. Dit kan door een andere achtergrond te kiezen, je onderwerp iets te verplaatsen of vanuit een net andere hoek te fotograferen.

Wil je de achtergrond toch graag behouden? Dan kun je de hele foto iets onderbelichten en hem in je bewerkingsprogramma achteraf iets lichter maken. Zo houd je vaak meer detail in de lucht of in andere felle delen van je foto.

Maak gebruik van zomerse schaduwen

Dat gezegd hebbende: harde schaduwen zijn lang niet altijd fout. Je kunt ze ook bewust gebruiken als compositietool of om meer sfeer in je beeld te brengen.

Denk aan schaduwen van palmbomen, parasols, balkonhekken of mensen op straat. De harde lijnen en vormen die daardoor ontstaan, kunnen juist heel interessant zijn.

Harde schaduwen werken vooral goed bij straatfotografie, architectuur, zwart-witbeelden en abstractere zomerfoto’s. Het belangrijkste is dat je weet dat ze bij portretten meestal niet ideaal zijn, maar bij andere beelden juist iets kunnen toevoegen.

Korte checklist voor zonnige dagen

• Stel jezelf tijdens het fotograferen deze vragen:
• Staat mijn onderwerp in harde zon of in zachte schaduw?
• Knijpt iemand met de ogen?
• Is de achtergrond veel lichter dan het onderwerp?
• Kan ik de zon achter of schuin achter mijn onderwerp zetten?
• Is er iets in de buurt dat licht kan terugkaatsen?
• Kan ik beter een paar stappen opzij zetten?
• Wil ik de schaduw vermijden, of juist bewust gebruiken?

Zomerfoto’s maken met bewuster licht

Zomerlicht kan lastig zijn, maar het hoeft je foto’s niet te verpesten. Door bewuster te kiezen waar je staat, wanneer je fotografeert en hoe het licht op je onderwerp valt, kun je harde schaduwen vaak voorkomen.

En soms hoef je ze niet eens te vermijden. Als je harde schaduwen bewust gebruikt, kunnen ze juist zorgen voor sterke zomerbeelden.